juni 2010 - vooraankondiging

De goede geur van Christus, Preken over heiligen [Sermones de sanctis 273-299C] / Augustinus ; ingeleid, vertaald en van aantekeningen voorzien door Arie Akkermans, Elisabeth van Ketwich Verschuur en Hans van Reisen. – Budel : Damon, 2010. – 384 p. – ISBN : 9789055739844 . - € 44,90

vanaf juni verkrijgbaar

Bijna veertig jaar lang heeft Augustinus (354-430) in het Noord-Afrikaanse Hippo Regius de geloofsgemeenschap als predikant gediend. Van heinde en verre kwamen mensen naar deze havenstad om zelf de woorden van de befaamde bisschop te beluisteren of zijn preken in opdracht van anderen op te tekenen. Zo zijn ongeveer zeshonderd preken van hem bewaard. Ze sprankelen van levend geloof, diepe wijsheid en pastorale zorg.
Voor deze bundel werden preken uitgekozen van de sermones de sanctis. In deze groep preken staan heiligen centraal. Dit boek bevat de vertaling van 36 preken over heiligen, van wie - op een enkele uitzondering na - de gedachtenis werd gevierd tussen 1 januari en 30 juni. Het zijn bijna allemaal parels van redenaarskunst. Augustinus was blijkbaar goed gemotiveerd voor een feestelijke preek op dagen, waarop gelovigen bijeenkwamen ter gedachtenis van een bijzondere heilige. Van sommigen van hen wordt tegenwoordig nog steeds op dezelfde dag van het jaar als toen de naam in ere gehouden.
Van verreweg de meeste preken verschijnt in dit boek de eerste Nederlandse vertaling; van drie preken werden de Latijnse teksten zelfs pas in de afgelopen twee decennia teruggevonden in Mainz en Erfurt.
De meeste heiligen in deze bundel stierven als martelaar een gewelddadige dood. Voor hun christelijke levensovertuiging werden zij lichamelijk gekweld en offerden zij hun eigen leven op. Augustinus verbindt de glans van hun leven met de goede geur van Christus (2 Kor 2,14-15). En zoals het gaat met flesjes geurende olie: hoe meer ze worden gebroken, des te meer verspreidt zich de geur (sermo 273,5).

INHOUD : Inleiding. Preken over heiligen: oude teksten, nieuwe vondsten. Heiligenverering in de vroege kerk: tijd van vervolgingen. Martelarenrelieken. Andere soorten heiligen. Weerbarstige werkelijkheid in Noord-Afrika? Verschijningen en wonderen: oorzaak of gevolg van martelarenverering?

De belangrijkste heiligenfeesten in deze bundel : Gedachtenis van Vincentius - 22 januari (sermones 274-277A). De geboortedag van Johannes de Doper - 24 juni (sermones 287-293E) . Gedachtenis van Petrus en Paulus - 29 juni (sermones 295-299C).

De goede geur van Christus: enkele contouren van de heiligen in Augustinus’ preken . Over deze vertaling. Literatuur . Latijnse tekstuitgaven. Vertalingen. Achtergrondliteratuur .

april 2009

Belijdenissen = Confessiones / Aurelius Augustinus ; ingeleid, vertaald en van aant. voorzien door Wim Sleddens OSA .- Budel : Damon, 2009. - 351 p. – ISBN: 978-90-5573-915-8 .- € 39,90

Ook verkrijgbaar op het Augustijns Instituut - Studiesecr.

Radiointerview met Wim Sleddens in Verum Bonum Pulchrum van 19 april 2009

Tip : het interview begint bij 30 min. 26 sec. Start evt. de teller bij 30.26

Confessiones
De Belijdenissen van Augustinus (354-430) worden algemeen gezien als een hoogtepunt in de wereldliteratuur. Door de eeuwen heen blijft het werk lezers aanspreken tot op vandaag. Als Augustinus een paar jaar bisschop van Hippo Regius in Noord-Afrika is, schrijft hij in grote openheid over zijn persoonlijke geloofsgeschiedenis een boek dat getuigt van diep inzicht en grote literaire kwaliteit. Hij laat zich kennen als een zoekende mens en gelovige. In de Belijdenissen roept hij zijn lezers op om zich te bezinnen op fundamentele waarden van de christelijke traditie.
Wanneer Augustinus zijn Belijdenissen schrijft, leest hij als het ware zijn eigen leven. Daarin is veel autobiografisch materiaal te vinden, maar er is meer. Het gaat hem in dit werk om te begrijpen wie God voor hem is en hoe deze God door alle ervaringen heen bezig was hem te scheppen naar zijn beeld en gelijkenis (Gn 1,26). In die woorden uit het scheppingsverhaal legt Augustinus de dynamiek van Gods roepen en van zijn eigen antwoord daarop. Daarom vragen de Belijdenissen er eigenlijk om dat je bij het lezen ook jezelf in het geding brengt en je eigen leven wilt leren zien in dat licht van God. Anders zou je Augustinus verkeerd begrijpen.

In de twintigste eeuw is het werk minstens vijfmaal in het Nederlands vertaald en in minstens 21 uitgaven aangeboden. Toch werd na bijna een halve eeuw de tijd rijp bevonden voor een volledig nieuwe Nederlandse vertaling. Wim Sleddens heeft met veel zorg het vaak moeilijke Latijn van Augustinus zoveel mogelijk in helder en eenvoudig Nederlands kunnen omzetten.

maart 2009

In antwoord op uw vragen: Augustinus' brieven aan Januarius [Ad inquisitiones Ianuarii libri duo(= Epistulae 54-55)] /Aurelius Augustinus; vertaald, ingeleid en van aantekeningen voorzien door Ben Bongers, Joost van Neer, Martijn Schrama OSA en Anke Tigchelaar. – Budel: Damon, 2009. – 174 p. ; 21 cm.- ISBN : 978-90-5573-930-1. – hb € 19,90

Ook verkrijgbaar op het Augustijns Instituut - Studiesecretariaat.

De kerkvader Augustinus (354-430) heeft in zijn lange leven talloze brieven geschreven. Ongeveer driehonderd hiervan zijn overgeleverd. De oudste stammen uit het jaar 386, dat wil zeggen: het jaar waarin hij zich bekeerde tot het katholieke geloof, de jongste zijn van niet lang voor zijn dood in 430. Onder de geadresseerden bevinden zich heel wat bekende namen, zoals die van zijn mede-kerkvader Hieronymus (ca. 347-419/20).
De twee brieven aan Januarius zijn geschreven rond 401. Van Januarius is weinig bekend. Hij had Augustinus een reeks concrete vragen gesteld over gebruiken in de week vóór Pasen, die in de verschillende kerken op uiteenlopende manieren werden onderhouden. Mocht dat zomaar? In de eerste brief laat Augustinus zich van een nuchtere kant zien: hij beroept zich op de wijze woorden van zijn leermeester Ambrosius (ca. 339/40-397): "Richt u maar naar het gebruik van de kerk waar u op dat moment bent. Dan kunt u aan niemand aanstoot geven en dan kan ook niemand aanstoot nemen aan u" (brief 54,3). In zijn reactie rekent Augustinus af met iets wat op hem - zoals blijkt uit de toon van de brief - als muggenzifterij moet zijn overgekomen.
De tweede brief is heel anders van toon. Augustinus behandelt er vol geduld en buitengewoon uitvoerig de rest van de vragen die Januarius hem had voorgelegd. Het gaat immers niet langer om de gebruiken op zichzelf, maar om de geestelijke achtergronden ervan. Hoe hebben bepaalde gebruiken zich in de loop van de tijd ontwikkeld? Dat is de vraag die Augustinus probeert te beantwoorden. In deze brief ligt de nadruk op het Paasfeest.
Augustinus' brieven 54 en 55 werden niet eerder in het Nederlands vertaald.

3de dr

Het huis op de rots: Verhandeling over de bergrede [De sermone Domini in monte] / Augustinus ; vertaald, ingeleid en van aantekeningen voorzien door Leo Wenneker en Hans van Reisen. - Budel: Damon, 2004. - 3de dr. - 232 p. - ISBN: 90-5573-579-5. - 1ste en 2de dr. verschenen bij Ambo, ISBN: 90-263-1645-3.- € 24,95 In dit werk geeft Augustinus een vers-voor-vers-commentaar op de hoofdstukken 5-7 uit het evangelie volgens Matteüs.

Ook verkrijgbaar op het Augustijns Instituut - Studiesecr.

Voor de begeleidende tekst rondom de veertigdagentijd zie ook Archief

mei 2008

God zoeken met de zinnen? De leefwijze van de kerk en de leefwijze van de manicheeërs [De moribus ecclesiae et de moribus manichaeorum] / Aurelius Augustinus ; ingeleid, vert., en van aant. voorzien door
Elly Houtsma, Marijke Nota-Renders en Hans van Reisen; m.m.v. Hugo De Lil. - Budel: Damon, 2008. - 192 p. - ISBN: 978-90-5573-8533 3 . - Prijs € 24,90 geb.

Ook verkrijgbaar op het Augustijns Instituut - Studiesecretariaat.

Radiointerview met de vertalers  Elly Houtsma, Marijke Nota-Renders en Hans van Reisen in Verum Bonum Pulchrum van 8 februari en 15 februari 2009 Tip : het interview van 8 febr. begint bij 45 min. 30 sec. Start evt. de teller bij 45.30. Het interview van 15 febr. begint bj 2 min. 30 sec.

[flaptekst] Uit de klassieke en vroegchristelijke cultuur is er van niemand zoveel bewaard gebleven als van de kerkvader Augustinus (354-430). Zijn literaire nalatenschap beslaat bijna een halve eeuw en is ongeveer tienmaal zo omvangrijk als de Bijbel. Het bekendst is hij van zijn Belijdenissen, De stad van God, en van zijn vele preken en bijbelcommentaren. Minder bekend is hij van zijn bijdragen aan soms verbeten discussies met allerlei christelijke tijdgenoten.
In De moribus ecclesiae - waarvan dit boek de eerste Nederlandse vertaling bevat - gaat de dan nog jonge Augustinus het debat aan met de manicheeërs. In het eerste boek verantwoordt hij de leefwijze van katholieke christenen door vooral de samenhang te benadrukken tussen de geschriften van het Oude en die van het Nieuwe Testament. In het tweede boek worden de morele opvattingen van de manicheeërs uiteengezet en weerlegd. Augustinus was daarmee vertrouwd, want hij was in zijn jeugdjaren ongeveer negen jaar lid geweest van de manicheese kerk. Daarom is het werk van grote betekenis voor de reconstructie van manicheese opvattingen en praktijken.
Het werk dateert van de jaren 388-390. Augustinus had zich in 386 te Milaan laten dopen door de katholieke bisschop Ambrosius, maar hij was nog geen priester, laat staan bisschop in Hippo Regius. In deze jaren leefde Augustinus samen met enkele vrienden als zogeheten servi Dei, dienaren van God, op het familielandgoed in zijn geboorteplaats Thagaste.
Door Augustinus krijgen we van de manicheeërs een gekleurd maar betrouwbaar beeld. Het manicheïsme is een bijzondere vorm van gnostisch christendom. Door de nadruk op innerlijke verlichting en kennis werd de in Perzië ontstane beweging aantrekkelijk voor jonge intellectuelen. In de discussies gaat het - naast vragen over samenhang tussen verschillende bijbelboeken - vooral om vragen over gelukkig leven, de oorzaken en het wezen van het kwaad, de betekenis van voedsel en seksualiteit. In de behandeling ervan wisselt Augustinus de soms moeilijke, theoretische beschouwingen regelmatig af met vermakelijke voorbeelden uit zijn eigen leven. Uitvoerige aandacht besteedt hij aan de manicheese opvattingen over de drie zegels, in het bijzonder aan die over het zegel van de mond. Tegenover de manicheese idee dat glanzende kleuren, aangename geuren en zoete sappen in allerlei gewassen er op duiden dat daarin delen van God aanwezig zijn en Hij als het ware te vinden is met de neus en het gehemelte, wijst Augustinus op het belang van zorgvuldige en gemeenschappelijke bijbellezing als voornaamste bron om God te leren kennen. Met de titel God zoeken met de zinnen? wordt dan ook gezinspeeld op beide partijen in het debat.

INHOUD:

1. Inleiding: Datering en omstandigheden van De moribus - Titel en opzet
Samenvatting van het werk - Augustinus' kennismaking met de manicheeërs
Mani - Het manicheïsme ( - organisatie van de manicheese kerk ; de manicheese canon ; manicheese opvattingen: strijd op macroniveau ; manicheese opvattingen: strijd op microniveau ; manicheese opvattingen: Jezus Christus in het centrum) -
Manicheese bronnen? - Crisis in Augustinus' lidmaatschap als toehoorder
Augustijnse bronnen - De betekenis van De moribus - Dankwoord
2. Leeswijzer : Literatuur - Praktische informatie (Gebruikte afkortingen, afkortingen van de bijbelboeken, afkortingen in de literatuurverwijzingen )
3. Tekst : God zoeken met de zinnen ? De leefwijze van de kerk en de leefwijze van de manicheeërs
      Eerste boek :
De moeilijkheid van goede bijbeluitleg. Met gezag en verstand op zoek naar gelukkig leven. Het beste voor een mens. Heilzaam gezag. God liefhebben volgens Jezus Christus, volgens Paulus, volgens de wet en de profeten. In debat met manicheeërs. Korte samenvatting. De kracht van de liefde. Liefde als deugd bij uitstek. Het Nieuwe Testament opnieuw getoetst aan het Oude. Opnieuw de vier deugden: matigheid sterkte rechtvaardigheid bedachtzaamheid. Goed leven is God liefhebben. Wie God bemint, heeft zichzelf lief. Wie God bemint, heeft de naaste lief. Barmhartigheid. Vrees en liefde. Het gezag van het Oude en het Nieuwe Testament. De rol van de kerk. Illustere voorbeelden in de woestijn. En illustere voorbeelden in de stad. Hernieuwd debat met de manicheeërs
     Tweede boek
De manicheeërs en de beginselen van de moraal Wat is het kwaad: niet-zijn? Wat is het kwaad: beschadiging? Wat is het kwaad: bederf? Gods ordening. Onduidelijheid over goed en kwaad met voorbeelden toegelicht. De opvatting van de manicheeërs weerlegd. Drie zegels. Het zegel van de mond. Het zegel van de mond: God herkennen met de zintuigen. Het zegel van de handen. Het zegel van de schoot. Misdragingen van de uitverkorenen.

4. Registers (op bijbelteksten ; op klassieke schrijvers)

maart 2008

Gelukkig leven : zeven preken van Augustinus [cd-rom] / Aurelius Augustinus ; vertaald en voorgelezen door Anke Tigchelaar, Annemarie Six-Wienen, Joost van Neer, Vincent Hunink ; ingeleid door Hans van Reisen. –

ISBN cd-rom: 978-90-5573887-8 . - € 12,90

Ook verkrijgbaar op het Augustijns Instituut - Studiesecretariaat.

Zeven preken van Augustinus, voorgelezen door de vertalers zelf. Een uniek project in samenwerking met uitgeverij Damon.

Bijna veertig jaar lang heeft Augustinus in het Noord-Afrikaanse Hippo Regius de geloofsgemeenschap als predikant gediend. Rond het jaar 400 kwamen mensen van heinde en verre om de woorden van de befaamde bisschop te horen of in opdracht in snelschrift op te tekenen. Zo zijn ongeveer zeshonderd preken van Augustinus bewaard gebleven. Daarvan zijn er in de afgelopen jaren vele in het Nederlands vertaald.
Op deze cd zijn zeven preken te beluisteren. Elke preek duurt zo'n tien minuten. Aan bijna elke preek gaat een stukje bijbeltekst vooraf. Zo'n evangeliepassage vormt dan de aanleiding voor de betreffende preek. De lezing ervan helpt om de preek te begrijpen.
Bijbelteksten en preken worden voorgelezen door verschillende vertalers. Bij hun werk om de Latijnse teksten in het Nederlands om te zetten hebben zij erop gelet dat de vertalingen geschikt zijn om te worden voorgelezen.
In deze preken is Augustinus te beluisteren als een betrokken pastor, een creatief bijbeluitlegger en een diepzinnig theoloog. Als geen ander uit de vijfde eeuw heeft hij zich ingespannen om de rijkdom van bijbelse geschriften en liturgische thema's voor allerlei mensen toegankelijk te maken en hen te helpen zoeken naar een gelukkig leven.
De voorgelezen evangeliefragmenten zijn grotendeels ontleend aan de Nieuwe Bijbelvertaling maar op enkele onderdelen aangepast aan de vertaling van de Latijnse Bijbel zoals Augustinus die las.

INHOUD
1. evangelietekst: Mt 11,28-30 (gelezen door Anke Tigchelaar) en sermo 70 : In de beproeving het einde (gelezen door Joost van Neer) uit: Van aangezicht tot aangezicht: preken over teksten uit het evangelie volgens Matteüs. -
2. evangelietekst: Joh 1,1-3 (gelezen door Vincent Hunink) en sermo 120 : Het Woord aan het woord (gelezen door Annemarie Six - Wienen) uit: De weg komt naar u toe: preken over teksten uit het Johannesevangelie. -

3. evangelietekst: Mt 19,16-17 (gelezen door Joost van Neer) en sermo 84 : Gelukkig leven (gelezen door Anke Tigchelaar) uit: Van aangezicht tot aangezicht. -

4. evangelietekst: Lc 16,19-31 (gelezen door Joost van Neer) en sermo 367 : Stuur vast iets vooruit (gelezen door Annemarie Six - Wienen) uit : Als korrels tussen kaf. -
5. evangelietekst: Lc 10,38-42 (gelezen door Anke Tigchelaar) en sermo 104 : Hollen of stilstaan (gelezen door Vincent Hunink) uit : Als korrels tussen kaf. -
6. evangelietekst Mt 7,6-8 (gelezen door Joost van Neer) en sermo 60A : Vrouw, groot is uw geloof (gelezen door Anke Tigchelaar) uit : Van aangezicht tot aangezicht. -
7. evangelietekst: Joh 20,19-23 (gelezen door Annemarie Six - Wienen) en sermo 247 : Door dichte deuren (gelezen door Joost van Neer) uit : Als licht in het hart: preken voor het liturgisch jaar. -

"Sint Augustinus, een fascinerend man

Augustinus van Hippo in enkele regels voorstellen is een onbegonnen werk. Hij was monnik en bisschop, maar hij is ook een van de grote kerkleraren. Bovendien overstijgt hij de grenzen van de kerkgeschiedenis en van het religieuze denken. Hij wordt wel eens de eerste van de modernen genoemd, onder meer omdat hij het hoofdpersonage is van een van de ontroerendste autobiografieën die ooit werden geschreven. De invloed van zijn denken op de westerse cultuur is nauwelijks te overschatten. Het is niet overdreven te stellen dat waarschijnlijk geen enkele auteur het verschijnsel van de religieuze ervaring even diepgaand heeft geanalyseerd als hij. Al deze elementen samen verklaren ongetwijfeld waarom Augustinus ook vandaag nog zo belangrijk is en waarom hij in de eenentwintigste eeuw nog altijd zo’n sterke aantrekkingskracht uitoefent op mensen van allerlei slag, mannen en vrouwen, gelovigen, agnostici en ongelovigen, intellectuelen en eenvoudige zoekers.
Dit boek over Augustinus benadert deze indrukwekkende persoonlijkheid, de man van het rusteloze hart, vanuit verschillende invalshoeken en schetst een geslaagd portret van wat hij op vele gebieden voor de mensheid betekend heeft. Het boek werd mogelijk gemaakt door de samenwerking tussen vier vooraanstaande instituten van de Orde van Sint-Augustinus, die bekend staan om hun hoge intellectuele niveau en die zich al jarenlang toeleggen op de studie en de bekendmaking van het denken van Augustinus: het Augustijns Historisch Instituut in Leuven (België), het Augustijns Instituut in Eindhoven (Nederland), het Augustijns Patristisch Instituut in Rome (Italië) en het Augustijns Instituut van de Villanova University in de Verenigde Staten. Het boek bevat bijdragen van gerenommeerde Augustinusspecialisten van deze en andere instellingen en van geleerden die op andere gebieden hun sporen hebben verdiend. De 24 essays behandelen de belangrijkste items in verband met het leven en de werken van Augustinus. Ze zijn ondergebracht in vijf delen : leven, werken, exegese, theologie en spiritualiteit. "
Citaat uit de inleiding van Sint-Augustinus. geschreven door Robert F. Prevost, generaal van de Orde der Augustijnen.

26 november 2007  

 Sint-AUGUSTINUS ; onder leiding van Tarsicius J. van Bavel ; in samenwerking met Bernard Bruning. – Brussel : Mercatorfonds ; Heverlee: Augustijns Historisch Instituut, 2007 . – 320 p. : 225 ill in kleur ; 32,5 x 24,5 cm. . –

ISBN : Nederlandse editie 978-90--6153-731-1 .- ISBN édition Française : 90-6153-732-8. – ISBN English editon : 90-6153-733-5. – ISBN Spanish edition : 90-6153-789-2. - € 69,- Hardback.

Ook verkrijgbaar op het Augustijns Instituut - Studiesecretariaat.

Augustinus van Hippo was een veelzijdige persoonlijkheid: intellectueel en mysticus, geleerde en kerkvader, bisschop en monnik, filosoof en bijbels denker. Geschriften als De civitate Dei ( = De stad Gods) of zijn Confessiones ( = Belijdenissen) behoren al eeuwen lang tot de wereldliteratuur. De Confessiones zijn het eerste werk in de cultuurgeschiedenis waarin iemand uitvoerig over zichzelf schrijft en daarmee de mens zelf in het middelpunt van de geschiedenis plaatst.

De iconografische traditie heeft Augustinus onthouden als de man met het brandende hart. Dit boek belicht het rusteloze hart van Augustinus vanuit een brede waaier aan invalshoeken. Meer dan twintig specialisten verdiepen zich in dit uitvoerige en prachtig geïllustreerde boek in de persoon en zijn denken. Augustinus heeft het vuur van de liefde niet alleen nagelaten in zijn Leefregel, waarvan vele religieuzen gebruik hebben gemaakt, of in de originaliteit van zijn talloze geschriften die tot op vandaag worden bestudeerd, maar ook in de kracht van zijn werk in de kerk van Noord-Afrika. Naast een veelzijdige en zorgvuldige denker, was hij ook een zorgzame bisschop, die echt omkeek naar zijn volk. Augustinus heeft een onschatbare bijdrage geleverd aan de geschiedenis van het Westen en tot ver daarbuiten.

Zie ook Sint-Augustinus, een fascinerend man, citaat uit de inleiding door Robert F. Prevost

augustus 2007

Wijsheid van leerlingen. Preken over teksten uit de Handelingen van de Apostelen [Sermones de scripturis] (148-150) / Aurelius Augustinus ; bezorgd, vertaald, ingeleid en van aantekeningen voorzien door Joke Gehlen-Springorum, Vincent Hunink, Hans van Reisen, Annemarie Six-Wienen. – 128 p. - 21 cm. – ISBN : 978-90-5573-819-9. - € 14,90 gebonden uitgave. Paraleltekst Latijn – Nederlands. –

Ook verkrijgbaar op het Augustijns Instituut - Studiesecretariaat.

Wijsheid van leerlingen
[flaptekst] "Ik durf niet te liegen tegen gewone mensen met geleerden als rechters erbij!" Als geen ander uit de oudheid wist Augustinus (354-430) als bisschop van Hippo Regius mensen uit alle lagen van de bevolking te boeien. Bijna veertig jaar lang heeft hij gepreekt.
Dit boek bevat drie preken waarin een voorgelezen tekst behandeld wordt uit het bijbelboek Handelingen van de Apostelen. Door hun onderlinge verschillen laten de teksten uiteenlopende aspecten zien van Augustinus als predikant en zielzorger.
Naast de Nederlandse vertaling is ook de originele tekst opgenomen. Daardoor kan deze uitgave ook worden gebruikt in het voortgezet of hoger onderwijs. Dat zou Augustinus veel plezier doen. Hij was namelijk een uitstekend leraar, die populair was bij de vele mensen die in Hippo naar hem kwamen luisteren.
Augustinus achtte zijn publiek hoog. Hij was ervan overtuigd dat wie open staat voor wat een ander zegt en zich inspant een ander te begrijpen ook zelf vervuld is van kostbare wijsheid. Daarom kreeg deze vertaling de titel Wijsheid van leerlingen mee. Daarmee wordt vooral verwezen naar de wijsheid van Petrus en Paulus, de centrale figuren in het bijbelboek Handelingen. Maar de titel verwijst ook naar Augustinus zelf: hij voelde zich niet alleen leraar maar ook altijd leerling.
INHOUD : Inleiding. Beknopte literatuurlijst : 1. Tekstuitgaven, 2. Vertalingen, 3. Achtergrondliteratuur. – Tekst en vertaling Wijsheid van leerlingen. Sermo 148: Tijdelijk dood. - Sermo 149: Van een linnen laken tot liefde voor de vijand. - Sermo 150 : Wat maakt het leven gelukkig? - Register op bijbelteksten

maart 2007 : 

De weg komt naar u toe : Preken over teksten uit het Johannesevangelie [Sermones de scripturis 117-147A + 368] / Augustinus ; vertaald, ingeleid en van aantekeningen voorzien door Joke Gehlen – Springorum, Vincent Hunink, Hans van Reisen en Annemarie Six – Wienen. – Budel: Damon, 2007. – ISBN : 978-90-5573-767-3. – 384 p. - € 34,90 gebonden uitgave.

Ook verkrijgbaar op het Augustijns Instituut - Studiesecretariaat.

Radiointerview met Joke Gehlen-Springorum, Vincent Hunink en Hans van Reisen in Verum Bonum Pulchrum van Eerste Paasdag 2007

Bijna veertig jaar lang heeft Augustinus (354-430) in het Noord-Afrikaanse Hippo Regius de geloofsgemeenschap als predikant gediend. Van heinde en verre kwamen mensen naar deze havenstad om zelf de woorden van de befaamde bisschop te beluisteren of zijn preken in opdracht van anderen op te tekenen. Zo zijn ongeveer zeshonderd preken van hem bewaard gebleven.
Voor deze bundel werden 43 preken uitgekozen van de sermones de scripturis. In deze groep preken staat de behandeling van een bijbeltekst centraal. De weg komt naar u toe bevat alle bewaard gebleven preken van Augustinus over pericopen uit het Johannesevangelie. De meeste Latijnse teksten waren al eeuwenlang bekend maar van twee preken werden de grondteksten pas ongeveer vijftien jaar geleden teruggevonden. Van 35 preken verschijnt in dit boek de eerste Nederlandse vertaling.
Augustinus valt in deze preken te leren kennen als een zorgvuldige uitlegger van de bijbel, een toegewijd pastor en een diepzinnig theoloog. Als geen ander beijverde hij zich om de rijkdom van bijbelse passages voor allerlei mensen toegankelijk te maken: zijn preken sprankelen van levend geloof, diepe wijsheid en pastorale zorg. De bisschop verkondigt daarin aan zijn luisteraars en lezers Jezus Christus als een weg tot God. Door zijn komst is die weg naar ons toegekomen. We hoeven de weg naar God dus niet meer te zoeken. We hoeven maar op te staan en te gaan lopen - op ons karakter in plaats van op onze voeten.

De weg komt naar u toe
Inhoud :
Inleiding (p.1-29) : Het Johannesevangelie. Achtergronden. Moeilijkheden. Literaire kracht. Augustinus' preken over teksten uit Johannes. De visie van Augustinus. Christelijke identiteit: debatteren over Jezus in de tijd van Augustinus. Arianen. Donatisten. Pelagianen. Nestorianen. Neoplatonisten. Pastoraal predikant. De weg komt naar u toe.
Over deze vertaling (p. 30-39) : Literatuur : 1. Tekstuitgaven. 2. Vertalingen a) van Augustinus' sermones b) andere gebruikte vertalingen. 3. Achtergrondliteratuur. Praktische informatie : 1. Gebruikte afkortingen in literatuurverwijzingen. 2. Gebruikte afkortingen van de bijbelboeken. Paragraafnummers en tussenkopjes. 4. Schriftcitaten en –verwijzingen. 5. Afbeelding. 6. Lijst van de behandelde evangelieteksten. 7. Tabel van preeknummers.
De weg komt naar u toe : Preken (p. 41-347) : Sermo 117: Hoe oud is het Woord? Sermo 118: Zo Vader zo Zoon. Sermo 119: Een woord dat blijft. Sermo 120: Het woord aan het Woord. Sermo 121: Tweemaal geboren. Sermo 122: Zijn wij voorgekropen? Sermo 123: Reken woekerrente! Sermo 124: Het is zo voorbij. Sermo 125: Achtendertig jaren tussen vijf zuilengangen. Sermo 125A: Blind ziende. Sermo 126: Eerst geloven, dan zien. Sermo 127: Wat geen oog heeft gezien. Sermo 128 : Vechten geblazen! Sermo 129: Een stem voor lichaam en hoofd. Sermo 130: Brood uit de hemel. Sermo 130A: Maak werk van God. Sermo 131: De weg kwijt. Sermo 132: Veel mannen doen onder voor hun vrouw. Sermo 132A: Christus eten. Sermo 133 Heeft de Waarheid gelogen? Sermo 134: Vasthouden! Sermo 135: Open de ogen van je hart. Sermo 136: Dubbel blind. Sermo 136A: Luistert God niet? Sermo 136B: Dubbel wonder. Sermo 136C: God luistert wel! Sermo 137: Huurling of herder. Sermo 138: Waar rust jij in de middag? Sermo 139: De Vader goud, de Zoon zilver? Sermo 139A: Weg die steen! Sermo 140: Geboren opdracht. Sermo 140A: Van God tot mens. Sermo 141: De weg komt naar u toe. Sermo 142: God is al nederig. Sermo 142A: Doop of dood! Sermo 143: Er is maar één zonde. Sermo 144: Beschuldigd van gerechtigheid. Sermo 145: Hoop en vrees. Sermo 145A: Mijn Heer en mijn God. Sermo 146: Van schapen en bokken. Sermo 147: Driemaal gelogen, driemaal bekend. Sermo 147A: Van wie zijn de schapen? Sermo 368: Houd van jezelf .
Registers: Register op bijbelteksten. Register op klassieke auteurs.

2006 

De strijd van een christen [De agone christiano] / Aurelius Augustinus ; ingeleid, vertaald en van aant. voorzien door Joost van Neer, Anke Tigchelaar, Izak Wisse. - Budel: Damon, 2006. - 144 p. - ISBN: 9055737283. - € 14,90
Ook verkrijgbaar op het Augustijns Instituut

- Studiesecretariaat.

[flaptekst] Waarom leven gelovigen toch zo dikwijls in onmin met elkaar? Op deze belangrijke vraag is al eeuwenlang naar een zinnig antwoord gezocht. Rond het jaar 397 schreef Augustinus hierover een boeiende beschouwing. Ruim dertig jaar was hij bisschop van Hippo Regius in de Romeinse provincie Africa. Gedurende die jaren had hij niet alleen van doen met katholieke christenen, maar ook met allerlei andere. Door hun uiteenlopende visies en praktijken vormden zij een bedreiging voor de eenheid binnen de kerk, soms ook voor de samenleving. Zo had Augustinus vooral veel te stellen met de donatisten, die al dan niet gewild steun kregen van rondzwervende bendes, de zogenoemde circumcelliones (Psalm tegen de donatisten) Hun strijd was naar Augustinus' overtuiging een slechte strijd, omdat christenen erdoor uiteen werden gedreven. In De strijd van een christen [De agone christiano] toont Augustinus aan dat de goede strijd niet plaatsvindt tussen mensen, maar in iedere mens zelf. Daarin gaat het om de strijd tegen de eigen begeerten. Voor een succesvolle strijd is het geloof een belangrijke voorwaarde. Zonder geloof is er immers geen goede bijbeluitleg mogelijk. "Als u niet gelooft, zult u niet begrijpen," zegt Augustinus de profeet Jesaja na: wanneer gelovigen de bijbel goed interpreteren, vinden ze de wapenrusting om hun innerlijke strijd met succes te voeren. Dan neemt hun behoefte aan onderlinge strijd af en groeit de gemeenschapszin. Daarvan was Augustinus met hart en ziel overtuigd.

Augustinus' De agone christiano werd niet eerder in het Nederlands vertaald.

De Agone christiano

Uit de inleiding (p.9) : Augustinus' inspanning om de eenheid binnen de katholieke kerk te behouden of te herstellen vormen een rode draad in zijn oeuvre. Eenheid vraagt in zijn visie om strijd. Maar drijft strijd niet van nature twee partijen uiteen? En betekent strijd dus niet per definitie het einde van een eenheid of op zijn minst een aantasting ervan? Het antwoord op deze vraag hangt af van hoe je het woord "strijd" interpreteert. Augustinus maakt onderscheid tussen een slechte en een goede strijd. De slechte strijd kan verschillende oorzaken hebben en verschillende vormen aannemen. De goede strijd kan maar één oorzaak hebben en maar één vorm aannemen. Met andere woorden: de slechte strijd is veelvoudig, de goede eenvoudig, wat overigens niet hetzelfde is als gemakkelijk. Augustinus kiest voor een strijd die de eenheid bevordert: de goede strijd. Hij onderbouwt zijn keuze met bijbelcitaat (2 Tim 4,7). Het woord dat hier voor strijd gebruikt wordt, is het Griekse woord agon, in het Latijn certamen. Het is naar deze agon dat Augustinus zijn werk De agone christiano heeft genoemd.

Inhoud:

Achtergrondinformatie :Inleiding. Datering en overlevering. Titel. Gedachtegang. Boodschap. Beelden en moeilijke redeneringen. Betekenis in Augustinus' tijd. Betekenis in latere tijden. Gebruikte werken. Dankwoord.
Literatuur. Praktische informatie
Vertaling: Hoofdstukken : De strijd van een christen. De heerschappij van de duivel. Hoe kun je de duivel overwinnen? De leiders van de duisternis. Het verhaal van de manicheeërs. Strijd niet tegen de lucht. Zorg ervoor dat je jezelf beheerst. Hoe zorg je ervoor dat je jezelf beheerst? Je gelooft niet voor niets. Alles is onderworpen aan God. Smachten naar God. De vrije wil. De Zoon van de Allerhoogste. Hoop op eeuwig leven. Als je niet gelooft, begrijp je niet. We geloven in de Drie-ene God. Er is alleen een Vader, zeggen ze. We aanbidden drie Goden, zeggen ze. Alleen de Vader is de waarachtige en eeuwige God, zeggen ze. De Zoon van God is een mens geweest, meer niet, zeggen ze. De Zoon van God is nooit echt mens geworden, zeggen ze. De Zoon van God heeft geen menselijke geest gehad, zeggen ze. De Zoon van God was als alle mensen, zeggen ze. De Zoon van God heeft alleen het lichaam van een mens gehad, zeggen ze. De Zoon van God was een lichaam dat uit de hemel kwam needalen, zeggen ze. De Zoon van God heeft geleden en is veranderlijk, dus Hij is een schepsel, zeggen ze. Het lichaam van de Heer is niet verrezen zoals het in het graf is gelegd, zeggen ze. De Heer heeft zichzelf en zijn lichaam niet tegelijk opgeheven naar de hemel, zeggen ze
De Zoon zit niet aan de rechterhand van de Vader, zeggen ze. De dag van het oordeel zal nooit komen, zeggen ze. De Heilige Geest is in meer personen gekomen, zeggen ze. De heilige kerk bezit alleen maar levenskracht in Africa, zeggen ze. We scheiden ons liever af, zeggen ze. De kerk van God kan niet alle zonden vergeven, zeggen ze. Het lichaam zal niet verrijzen, zeggen ze. De volmaakte liefde. -

Retractationes / Nalezingen. - Noten, register

2005 

Zingen met mijn geest en ook met mijn verstand: uitleg van het evangelie volgens Lucas [Expositio evangelii secundum Lucam] / Ambrosius van Milaan ; vertaald, ingeleid en van aantekeningen voorzien door Peter Eijkenboom S.J., Fried Pijnenborg S.J. en Hans van Reisen. - Budel : Damon, 2005. - 596 p. - ISBN : 90-5573-644-9. - € 39,90 .

Ook verkrijgbaar op het Augustijns Instituut - Studiesecretariaat.

Radiointerview met Peter Eijkenboom in Verum Bonum Pulchrum van 12 april 2009 over de paasnacht ten tijde van Ambrosius. Tip : het interview begint bij 2 min. 37 sec. Start evt. de teller bij 2.37

Zingen met mijn geest

In de tweede helft van de vierde eeuw bezit Milaan keizerlijke allure in het Romeinse rijk en fungeert de stad als een knooppunt tussen oosterse en westerse culturen. Op 7 december 374 wordt de Romeinse gouverneur Ambrosius (339/40-397) er tot bisschop gewijd. Bijna een kwart eeuw leidt hij daar de katholieke geloofsgemeenschap. De jaren van zijn episcopaat zijn voor de kerk van Milaan en voor het christendom in West-Europa van grote betekenis gebleven, vooral vanwege zijn hymnen en bijbelcommentaren.
De expositio evangelii secundum Lucam vormt een spiegel van Ambrosius' leven en van zijn pastorale taken. Het werk wordt in dit boek voor het eerst als geheel in Nederlandse vertaling aangeboden. Het biedt een aangename kennismaking met de literaire, culturele en wijsgerige bagage van een bisschop uit de vierde eeuw. Boven alles geeft dit werk zicht op Ambrosius als voorganger in christelijk geloven. Niet als een heilige, niet als een kerkleraar, maar als iemand die verslag doet van doorleefde lectuur van de Heilige Schrift. De uitleg van het Lucasevangelie vormt in dit geschrift min of meer de rode draad, al schrijft Ambrosius geen bijbelcommentaar in de traditionele zin van het woord: het werk bestaat uit onderdelen in diverse literaire stijlen die door Ambrosius zelf bijeen zijn gelegd. Op de achtergrond van de expositio spelen duidelijk zijn preken mee. Daaruit blijkt Ambrosius' toeleg om bijbelteksten vanuit verschillende invalshoeken verrassend te laten doorwerken. De bisschop van Milaan wil de geloofsgemeenschap opbouwen en uitbouwen tot het levend lichaam van Christus. Daarin toont hij zich een toegewijd leraar, soms in innige samenspraak met zijn Heer en bij momenten zelfs in lyrische jubel. Dan wordt zijn spreken tot een juichend gezang. Zingen met mijn geest en ook met mijn verstand: een goede raad om oude geloofswoorden nieuwe ruimte te geven.

2005

Over de Drie-eenheid [ De trinitate] / Augustinus van Hippo ; vertaald en ingeleid door T.J. van Bavel. - Peeters, 2005. - 483 p. - ISBN : 90-429-1584-6. - Met index op bijbelcitaten en trefwoorden. Prijs circa € 28,-

Ook verkrijgbaar via het Augustijns Instituut - Studiesecretariaat.

De trinitate rekent men met de Confessiones en De civitate Dei tot de belangrijkste werken van Augustinus. Nu is zijn werk over de Triniteit in een Nederlandse vertaling beschikbaar. De verhelderende inleiding biedt de lezer houvast bij dit, ook voor Augustinus, moeilijke onderwerp. Voor een inhoudsopgave zie publicaties> instrumentarium > opera omnia

2004

Van aangezicht tot aangezicht: Preken over teksten uit het evangelie volgens Matteüs [sermones de scripturis 51-94] / Aurelius Augustinus; vertaald en van aantekeningen voorzien door Joost van Neer, Martijn Schrama en Anke Tigchelaar; ingeleid door Joost van Neer. - Amsterdam: Ambo-Anthos, november 2004. - 676 p. - ISBN: 90-263-1890-1.  - verlaagde prijs :  € 40,-

Ook verkrijgbaar op het Augustijns Instituut - Studiesecretariaat.

Dit is de vierde bundel in de reeks preekvertalingen van het Augustijns Instituut. In dit boek staan de vertalingen van de zestig bewaard gebleven preken van Augustinus over teksten uit het evangelie volgens Matteüs (de preeknummers 51-94). Het boek bevat naast de vertalingen een inleiding, verklarende noten en een register op bijbelplaatsen.

In zijn preken leren we Augustinus kennen als een veelzijdig man. Hij betoont zich een diepzinnig denker en een uitstekend leraar. Als geen ander is hij in staat om de rijkdom van de Schrifteksten op een creatieve, maar altijd heldere en aansprekende manier voor een breed publiek toegankelijk te maken. Dit verklaart waarom het nog steeds de moeite loont om zijn werk te lezen, ondanks de afstand die er tussen de huidige lezer en hem bestaat in ruimte en tijd. Deze vertaling stelt de lezer in staat om Augustinus van aangezicht tot aangezicht te leren kennen.

2004

Het huis op de rots: Verhandeling over de bergrede
[De sermone Domini in monte] / Augustinus ; vertaald, ingeleid en van aantekeningen voorzien door Leo Wenneker en Hans van Reisen. - Budel: Damon, 2004. - 3de dr. - 232 p. - ISBN: 90-5573-579-5. - 1ste en 2de dr. verschenen bij Ambo, ISBN: 90-263-1645-3.-

€ 24,95.

Ook verkrijgbaar op het Augustijns Instituut - Studiesecretariaat.

bestellen via uitgever Damon

In dit werk geeft Augustinus een vers-voor-vers-commentaar op de hoofdstukken 5-7 uit het evangelie volgens Matteüs.

2007 - herdruk van 2004

Wat kunnen wij voor de doden doen? [De cura pro mortuis gerenda] / Aurelius Augustinus; vertaald, ingeleid en van aantekeningen voorzien door Jan den Boeft en Hans van Reisen. - Budel: Damon, augustus 2004 ; 2de dr. 2007. - ISBN: 90-5573-550-7. € 11,90

Ook verkrijgbaar op het Augustijns Instituut - Studiesecretariaat.

[flaptekst] Omstreeks het jaar 423 schreef Augustinus "De cura pro mortuis gerenda". In dit geschrift ontwerpt hij een nieuwe betekenis voor traditionele begrafenisrituelen die strookt met het christelijk geloof.

Links :

-  De troostbrief aan de weduwe Proba, Epistula 263 > Zie : "Ween niet de dood is niets" pdf-bestand op pagina Contact > FAQ's

-  Het radiointerview Verum, bonum, pulchrum (RKK) van 2 november over het boek De cura pro mortuis met met Jan den Boeft door Arnold Smeets

De liefdevolle verzorging van het stoffelijk overschot van een overledene is een natuurlijke neiging van normale mensen. De bijbel bevat ettelijke voorbeelden en gelovigen worden erdoor herinnerd aan de belofte van de lichamelijke opstanding. Dit impliceert niet dat begrafenisrituelen voor de overledene volstrekt onmisbaar zijn. Dan zouden mensen van wie het lichaam door allerlei omstandigheden niet begraven kan worden in het nadeel zijn. Overledenen zijn echter altijd in Gods handen. Voor een gelovige brengt zelfs totale vernietiging van zijn lichaam geen onherstelbaar nadeel met zich mee. Wat christenen kunnen en moeten doen is bidden voor een overledene. Dit gebed heeft effect wanneer de overledene een goed leven heeft geleid. In de tweede helft van het het geschrift bespreekt Augustinus een verwante materie. Mensen dromen dat overleden personen waardevolle aanwijzingen geven en ze denken dan dat er een dode is verschenen. Dat is een misverstand: we dromen immers ook over levenden die aanwijsbaar elders zijn, soms zelfs ver weg. In een droom ziet men slechts gedaanten die op de doden of levenden lijken.

Augustinus leefde van 354 tot 430 en was bijna veertig jaar lang bisschop van
Hippo Regius aan de Noord-Afrikaanse kust. Omstreeks het jaar 423 schreef hij een mooie brief aan een bevriende collega. Eerder had die aan Augustinus enkele intrigerende kwesties voorgelegd, omdat hij door een weduwe dringend was verzocht haar overleden zoon op een bijzondere plek te laten begraven. Haar verzoek was gehonoreerd, maar de bezorgde medebisschop bleef toch met enkele vragen zitten en had behoefte aan ruggespraak met Augustinus.

In zijn reactie zoekt Augustinus antwoord op vier problemen:
- Maakt het wat uit of je een gestorvene begraaft of cremeert? En zo ja, voor wie?
- Wanneer je een overledene begraaft, maakt het dan enig verschil waar je dat doet? En zo ja, voor wie?
- Heeft het zin om voor overledenen te bidden?
- Wat moet je ervan denken wanneer een dierbare gestorvene in je dromen verschijnt?

2007 herdruk van 2002

Als korrels tussen kaf : Preken over teksten uit het Marcus- en het Lucasevangelie
[Sermones de scripturis 94A-116 + 367] / Augustinus ; vertaald, ingeleid en van aantekeningen voorzien door Joke Gehlen-Springorum, Vincent Hunink, Hans van Reisen en Annemarie Six-Wienen. - 2de druk. Budel : Damon, 2007. - ISBN :  978-90-5573816-8 . - € 24,95

Ook verkrijgbaar op het Augustijns Instituut - Studiesecretariaat.

Bijna veertig jaar lang heeft Augustinus (354-430) in het Noord-Afrikaanse Hippo Regius de geloofsgemeenschap als predikant gediend. Van heinde en verre kwamen mensen naar deze havenstad om zelf de woorden van de befaamde bisschop te beluisteren of zijn preken in opdracht van anderen op te tekenen. Zo zijn ongeveer zeshonderd preken van hem bewaard gebleven.

Voor deze bundel werden 33 preken uitgekozen van de sermones de scripturis. In deze groep preken staat de behandeling van een bijbeltekst centraal: in vier ervan komen teksten uit het Marcusevangelie aan de orde en in de andere 29 passages uit het Lucasevangelie.

Bij elkaar vormen ze een volledige reeks met alle bewaard gebleven preken van Augustinus over Marcus- en Lucaspericopen. De meeste Latijnse teksten waren al eeuwenlang bekend maar van twee preken werden de grondteksten pas enkele jaren geleden teruggevonden. Van 23 preken verschijnt in dit boek de eerste Nederlandse vertaling. Augustinus valt in deze preken te leren kennen als een zorgvuldig uitlegger van de Bijbel, een toegewijd pastor en een diepzinnig theoloog. Als geen ander beijverde hij zich om de rijkdom van de bijbelse passages voor allerlei mensen toegankelijk te maken: zijn preken sprankelen dan ook van levend geloof, diepe wijsheid en pastorale zorg. Met deze preken beoogde de bisschop dat zijn luisteraars en lezers zouden leven als korrels tussen kaf. 

Inhoud : Inleiding : De predikant als pastor. Preken over fragmenten uit Marcus en Lucas Augustinus' visie op de evangelisten en hun evangeliën.
Achtergronden van het Marcusevangelie (Mc). - Achtergronden van het Lucasevangelie (Lc). - De joodse context: hoogachting en kritiek.  Augustinus en de joden. Als korrels tussen kaf. Uitgangspunten bij het vertalen. Tot slot.

Literatuur 1 Latijnse tekstuitgaven. 2 Vertalingen. 2a van Augustinus' sermones
2b andere gebruikte vertalingen. 3. Achtergrondliteratuur

Teksten Als korrels tussen kaf. Lijst van behandelde evangelieteksten. Tabel van preeknummers. Register op bijbelteksten. Sermo 94a Durft u te strijden voor de waarheid? - Sermo 95 Gasten aan het bruiloftsmaal  - Sermo 96 De weg omhoog
-  Sermo 97 Wat kan een mens mij doen? - Sermo 97a Redding in het verschiet
- Sermo 98 Ook doden kunnen weer leven - Sermo 99 Uw geloof heeft u gered
- Sermo 100 Wie mag volgen? - Sermo 101 Toegerust om te oogsten - Sermo 102 Leef goed, dan sterft u niet slecht - Sermo 103 Wat is het beste deel? - Sermo 104 Hollen of stilstaan - Sermo 105 De kip en de schorpioenen - Sermo 105a Alleen de goede wil telt - Sermo 106 Rein van binnen en van buiten - Sermo 107 Pas op voor hebzucht! - Sermo 107a Rijk door goede wil - Sermo 108 Nog vele jaren? - Sermo 109 Zeg ja tegen uw tegenstander Sermo 110 De bijl en de belofte - Sermo 110a Recht uw rug - Sermo 111 Als korrels tussen kaf - Sermo 112 Aan tafel! - Sermo 112a Kom binnen! - Sermo 113 Wat heet rijk? - Sermo 113a De wereld als een oliepers - Sermo 113b Buikpijn van angst - Sermo 114 Zevenmaal zeven - Sermo 114a Steeds maar weer vergeven? - Sermo 114b Ik wil het niet te lang maken... - Sermo 115 Een kwestie van vragen - Sermo 116 De hele Christus - Sermo 367 Stuur vast iets vooruit!

2004

Augustinus, ... wij zijn de tijden . - Heeswijk: Abdij van Berne, augustus 2004. - 64 p. - ISBN: 90-76242593.
Prijs: € 4,25. Te bestellen bij: Uitgeverij Abdij van Berne, Antwoordnummer 13505, 5460 WE Heeswijk.

Een lees- kijk- werk- en meditatieboekje ter gelegenheid van het 1650 jaar geboortedag Augustinus. Uitgegeven door de Werkgroep voor Liturgie Heeswijk, i.s.m. het Augustijns Instituut.
Het bevat drie hoofdstukken: Veertigdagentijd/Pasen, Pinksteren en Kerstmis/Epifanie. Ieder hoofdstuk bevat een toelichting bij enige preekfragmenten, een biografische schets, citaten ter overdenking, beeldmeditaties met modern beeldmateriaal en een interview met iemand die leeft volgens de Regel van Augustinus.

2004

Augustinus en de Bijbel: Themanummer van Schrift, tweemaandelijks tijdschrift over de Bijbel, ISSN 0167-3114; nummer 215 (oktober 2004) p. 134-180. – € 5,25

Ook verkrijgbaar op het Augustijns Instituut - Studiesecretariaat.

Themanummer in samenwerking met het Augustijns Instituut Eindhoven. – Inhoud : Augustinus en de bijbel / Hans van Reisen. – Het hert dat dorst van verlangen: Augustinus commentaar om psalm 42 / Martijn Schrama. – Augustinus en het evangelie volgens Matteüs: een preek tegen selectief bijbellezen / Joost van Neer. – Twee zussen als beeld van het leven in geloof: Augustinus over Jezus te gast bij Marta en Maria (Lucas 10,38-43) / Hans van Reisen. – De lastige spagaat van huwelijk en lichamelijkheid bij Augustinus / Willemien Otten. – Elke ketter zijn letter? Augustinus’ vroege schriftuitleg en de manicheeërs / Hans van Oort. – “Dat zijn wij!” Augustinus in debat met de joden over het Oude Testament / Wessel H. ten Boom. – Lezen met Augustinus / Ineke Sluiter. – Nederlandse literatuur van en over Augustinus. – Naschrift: Denken op de grens / Gerard van Broekhuizen.

2004

Op zoek naar wie eeuwig leeft / Hans van Reisen. - in: Heiliging: Nieuw en Oud, 54ste jrg (2004) nr 3, p. 113-133. - Prijs € 5,-

Uitverkocht op het Augustijns Instituut.

Themanummer over dood en sterven: Hoe probeert Augustinus zijn tijdgenoten de christelijke visie op dood en eeuwig leven uit te leggen? Centraal staat Augustinus' De civitate Dei, boek 22.

2003

Bij Augustinus te gast: Handleiding voor het groepsgewijs lezen van Augustinus / Hans van Reisen. - Eindhoven: Augustijns Instituut, 2003. - 55 p. - ISBN: 90-801762-8-1. -€ 8,-

Ook verkrijgbaar op het Augustijns Instituut - Studiesecretariaat.

Richtlijnen om zelfstandig of in een groep teksten van Augustinus te lezen en te bespreken.
Bevat een handreiking voor tekstanalyse, voorbeeldteksten met leessuggesties en vragen, verwijzingen naar geschikte literatuur

2002

De Geest en de letter
/ Augustinus ; ingeleid, vertaald en geannoteerd door Joost van Neer, Anke Tigchelaar en Izak Wisse. - Kampen: Agora, Kapellen: Pelckmans, 2002. - ISBN: 90-289-2995-9. 

Uitverkocht op het Augustijns Instituut. 

Augustinus kreeg tijdens zijn lange leven als priester en bisschop van Hippo meer dan eens te maken met afwijkende standpunten en ketterse stromingen als het manicheïsme, het donatisme en het pelagianisme. Met het werk De spiritu et littera uit het jaar 412 trachtte hij een steentje bij te dragen aan de oplossing van de zogenoemde pelagiaanse controverse in de jonge kerk. De pelagianen waren aanhangers van de Britse asceet Pelagius, die de erfzonde ontkende en daardoor een geheel eigen visie had ontwikkeld op de rol van Gods genade. Die zou niets anders doen dan de vrije wil van de mens sturen. In De spiritu et littera, eigenlijk een brief, beantwoordt Augustinus een aantal vragen hierover van zijn vriend Marcellinus, een christen uit Carthago met een hoge functie aan het keizerlijk hof.

Met de visie die Augustinus ontwikkelde op de rol van de genade, legde hij de kiem voor de latere predestinatieleer. Niet alleen katholieken, maar ook protestanten zouden zich op hem blijven beroepen.

De spiritu et littera werd niet eerder in het Nederlands vertaald. Naast de vertaling is ook de Latijnse tekst afgedrukt, alsmede een register op bijbelplaatsen.

Zie ook Publicaties > Instrumentarium > Opera omnia

2002

Belijdenissen
/ Augustinus ; tekstkeuze en inleiding [door] Carolinne White ; vertaling [uit het Latijn door] Joost van Neer, Wim Sleddens en Anke Tigchelaar. - Baarn: Ten Have, 2001. - 93 p.: ill. - ISBN : 90-259-5249-6. - Keuze van 37 fragmenten uit de Belijdenissen [Confessiones] .

Uitverkocht op het Augustijns Instituut.

De teksten worden omlijst door 17 illustraties uit de middeleeuwse handschriftenverzameling van de British Library in Londen.

2002

Als korrels tussen kaf : Preken over teksten uit het Marcus- en het Lucasevangelie
[Sermones de scripturis 94A-116 + 367] / Augustinus ; vertaald, ingeleid en van aantekeningen voorzien door Joke Gehlen-Springorum, Vincent Hunink, Hans van Reisen en Annemarie Six-Wienen. -

Amsterdam : Ambo, 2002. - 320 p. - ISBN : 90-263-1745-x. - (Ambo Klassiek)

Ook verkrijgbaar op het Augustijns Instituut - Studiesecretariaat.

2002

Augustinus, bisschop van Hippo : Beknopt overzicht van Augustinus' leven en werk / Hans van Reisen. - 4de gewijzigde dr. - Eindhoven: Augustijns Instituut, 2002. - ISBN : 90-801762-6-5 . - 38 p. - € 3,50

Ook verkrijgbaar op het Augustijns Instituut - Studiesecr.

Introductie op leven en belangrijkste werken van Augustinus.

2002

Met Augustinus aan de slag : Hulpboek voor de studie van Augustinus / Hans van Reisen; 3de uitgebr. dr. - Eindhoven: Augustijns Instituut, 2002. ISBN : 90-801762-3. - € 11,50

Ook verkrijgbaar op het Augustijns Instituut - Studiesecretariaat.

Bevat lijsten met titels, afkortingen en inhoudsbeschrijving van de werken van Augustinus. Overzichten van de belangrijkste Latijnse tekstuitgaven en vertalingen per werk. Bibliografisch overzicht van de hulpmiddelen bij de studie van Augustinus. Adressenlijst.

2002

Augustinus : Themanummer van Hermeneus, tijdschrift voor antieke cultuur, jrg 74 (2002) nr 2
/ red. Vincent Hunink, Wim Verbaal, Hans van Reisen. - ISSN: 0165-8158.

Uitverkocht op het Augustijns Instituut.

- Inhoud: Aurelius Augustinus 354-430 / Toon Bastiaensen. - Augustinus' oudste portret / Fred Verstappen OSA - Augustinus en de klassieke auteurs / Gerard Bartelink. - Augustinus en Apuleius / Vincent Hunink. - Van "ketter" tot kerkvader: Augustinus en het manicheïsme / Hans van Oort. - De zintuigen als verhalend beginsel in Augustinus' belijdenissen / M.B. Pranger. - Augustinus, man van het volk / Joost van Neer. - De zeggingskracht van het woord / Hans van Reisen. - De stad Gods / J. den Boeft. - Augustinus en de reformatie: een onbesliste strijd / Matthias Smalbrugge. - De augustijnenorde in de lage landen / Martijn Schrama OSA - Een beknopt literatuuroverzicht voor een nadere kennismaking met Augustinus / Hans van Reisen

Online : zie Hermeneus online via www.nkb.nl

Het complete nummer in pdf, excl. de Inhoudsopgave en Woord vooraf.

2002

Integriteit als weg naar God: Over de spiritualiteit van Augustinus
/ Paul van Geest. - Utrecht: KTU, 2002.- 68p. - ISBN: 90-70660-42-3.

Uitverkocht op het Augustijns Instituut

Rede uitgesproken bij de aanvaarding van het ambt van bijzonder hoogleraar Augustijnse Studies aan de Katholieke Theologische Universiteit te Utrecht.

Radiointerview met Paul van Geest in Verum Bonum Pulchrum van 18 juni 2006 naar aanleiding van zijn leeropdracht.

Tip : het interview begint halverwege. Start evt. de teller bij 23 min.

2001

Augustinus, de binnenkant van zijn denken
/ Martijn Schrama.
- 2de dr. - Zoetermeer: Meinema, 2001. - ISBN: 90-211-3746-1.

Ook verkrijgbaar op het Augustijns Instituut - Studiesecretariaat.

Wie Augustinus’ eigen teksten leest, komt een mens van vlees en bloed tegen die prijs stelt op gezelschap en een goed gesprek. Men ontmoet een hartelijke man en een zorgzame bestuurder die zijn verlangen naar God tot uitdrukking brengt door zijn medemens geen ogenblik te vergeten. Heel het leven en denken van Augustinus is doordrongen van het besef deel uit te maken van een gemeenschap.

Aan de orde komen: Augustinus' zoektocht naar de waarheid, zijn houding als christen tegenover maatschappelijke structuren, genezing door verlangen, gastvrijheid, vrienschap, aangedaan worden, God genieten. Het boek wordt afgesloten met twee hoofdstukken die laten zien dat juist Augustinus’ spiritualiteit een eigen licht werpt op problemen van de postmoderne maatschappij.

2001

Zoals het hart verlangt: Preken over de psalmen
/ Augustinus ; vertaald en ingeleid door Martijn Schrama, Wim Sleddens en Hugo de Lil. - (Sleutelteksten in godsdienst en theologie ; 24).
- Zoetermeer: Meinema, 2001. - ISBN: 90-211-3793-3.

Bevat de enarrationes / preken op de psalmen 1, 38, 39, 42, 63, 85, 90.

Uitverkocht op het Augustijns Instituut

2001

Het werk van monniken / Augustinus ; vertaald door Laurens Baas en Vincent Hunink; ingeleid door Paul van Geest. - (Sleutelteksten in godsdienst en theologie ; 26).
- Zoetermeer: Meinema, 2001. - ISBN: 90-211-6125-7.  pb € 6,-

Uitverkocht op het Augustijns Instituut - afd. studiesecretariaat

Een tekstfragment en de volledige tekst in PDF staan op de site van Vincent Hunink

Wanneer mensen veel geestelijke arbeid verrichten, komen ze slecht in hun vel te zitten. Geestelijke inspanning vraagt om lichamelijke ontspanning en omgekeerd. Wie geen belans houdt tussen werken met de handen en werk en met het hoofd, verliest de rust in het innerlijk. Deze problematiek is van alle tijden. Augustinus kreeg rond 400 al te maken met monniken die het niet nodig vonden om met werken hun brood te verdienen. Augustinus hekelde in "De opere monachorum" hun levenswijze, omdat hij ledigheid vreesde. Voor lichamelijke arbeid hoort in de dagindeling ruimte gemaakt te worden. De monnik kan dan zelf in zijn levensonderhoud voorzien en ontspant zich bovendien van geestelijke inspanning. Augstinus toont zich in dit praktische werkje hoe Paulus hem heeft geïnspireerd in zijn ontwikkeling als mens, op zoek naar een balans tussen hoofd en handen.

Uitverkocht op het Augustijns Instituut

2001

Als lopend vuur: Preken voor het liturgisch jaar (2)
/ Augustinus ; vertaald, ingeleid en van aantekeningen voorzien door Richard van Zaalen o.f.m., Hans van Reisen en Sander van der Meijs. - Amsterdam: Ambo, 2001. - p. 315. - (Ambo Klassiek). - ISBN : 90-263-1689-5. -

Uitverkocht op het Augustijns Instituut.

Selectie van 37 preken uit de groep sermones de tempore en een vertaling van een preek over het belang van het vasten (De utilitate ieiunii).
Op blz. 295-300 staat een overzicht van alle sermones de tempore in het Nederlands.

1996

Als licht in het hart: Preken voor het liturgisch jaar (1)
/ Augustinus ; vertaald door Joost van Neer, Martijn Schrama OSA, Anke Tigchelaar en Paul Wammes; ingeleid en van aantekeningen voorzien door Martijn Schrama o.s.a. - Baarn: Ambo, 1996. - (Ambo-Klassiek). - p. 295. - ISBN : 90-263-1390-x. -

Uitverkocht op het Augustijns Instituut.

Selectie van 60 preken uit de groep sermones de tempore (preken over het tijdeigen). Het gaat om preken voor de liturgische feesten: kerstmis, nieuwjaarsdag, epifanie, de veertigdagentijd, de paasnacht, de eerste week van de paastijd, hemelvaartsdag en pinksteren.

1992

Augustinus van Hippo Preken over de Eerste brief van Johannes / [Augustinus] ; ingel. en vert. door Tarsicius Jan van Bavel .- Leuven : Augustijns Historisch Instituut, 1992.-
XIV, 165 p ; 24 cm . – geen isbn.

Uit de inleiding : … Het bevat de volledige vertaling van de tien preken van Augustinus waarin hij de eerste brief van Johannes (In epistulam Iohannis ad Parthos) becommentarieerde. Het merendeel van deze preken is gehouden in de paasweek van het jaar 407. Wegens tijdgebrek zijn de laatste preken wellicht rond het feest van Hemelvaart gehouden. Helaas breekt hij zijn commentaar af bij I Joh. 5,2. In feite is dit dus een onvoltooid gebleven werk. …
De actualiteit van zijn preken komt vooral tot uiting in het centrale onderwerp van zijn commentaar: de liefde. Wat Augustinus zelf doorleefd heeft van de menselijke liefde en waarin hij ons rijkelijk laat delen, behoort tot het beste dat er ooit over geschreven is. Daar blijkt wat een fijn waarnemer van het menselijk hart Augustinus is geweest, en hoe persoonlijk hij zich bezonnen heeft over de menselijke psyche. Bepaalde uitspraken uit deze preken zijn overbekend. Om er enkele op te noemen: "Bemin en doe dan wat u wilt", "Zoals iemand bemint, zo is hij ook", "Wie de liefde bezit, ziet God want God is liefde", "Zo zal er één Christus zijn, die zichzelf bemint", "Heel het leven van een christen is niets anders dan een heilig verlangen." Maar het is jammer dat de kennis van dit werk vaak beperkt blijft tot deze slagzinnen. Het is een verrijking het geheel van het werk te lezen want daardoor winnen deze losse uitspraken ongetwijfeld aan diepte. …

Ook verkrijgbaar op het Augustijns Instituut - Studiesecretariaat.

1986

"Veel te laat heb ik jou lief gekregen" : Leven en werk van Augustinus van Hippo bij het 16e eeuwfeest van Augustinus' bekering / [Possidius ; samenstelling, vertaling en commentaar door] Tarsicius van Bavel. - Heverlee : Augustijns Historisch Instituut, 1986. - 229 p. : ill. ; 25 cm. - ISBN : 90-6831-060-7. € 15,- ?

Ook verkrijgbaar op het Augustijns Instituut - Studiesecr.

[Ten geleide] Het levensverhaal van Augustinus zoals dat opgeschreven is door zijn vriend Possidius, aangevuld met teksten van Augustinus zelf. In deze aanvullende teksten staan centraal : Augustinus' zoektocht naar het geluk, zijn leven in gemeenschap volgens het ideaal van de eerste gemeente van Jeruzalem, zijn werk als pastor in het woelige Noord-Afrika vlak vóór de ineenstorting van het Romeinse Rijk en zijn oecumenisch streven om een einde te maken aan de verscheurdheid van de christenen in Noord-Afrika. De teksten van Possidius en Augustinus worden telkens vooraf gegaan door een korte toelichting van de vertaler. - Het citaat is afkomstig uit Confessiones, boek X, hoofdstuk XXVII, 38.